Heeft jouw kind moeite met zelfstandig spelen ? Moeite om zichzelf te vermaken of snel verveeld ? Er zijn veel kinderen die het soms moeilijk vinden om alleen te spelen. Vaak zijn dit kinderen tussen de 2 en 8 jaar. Ze willen het liefst dat je de hele dag met hen speelt en hen alle aandacht geeft. Maar dit is natuurlijk niet de hele dag haalbaar en het kan ook best vermoeiend zijn af en toe. Want soms is het ook wel fijn als je even rustig een telefoontje kan aannemen of het avondeten voorbereiden.

In deze blog deel ik hoe dit kan komen en hoe je je kind kan leren om zelf te spelen.

Waar is zelfstandig spelen goed voor ?

Net als dat kinderen moeten leren om samen te spelen moeten kinderen ook leren hoe ze zelfstandig kunnen spelen. En denk hierbij niet “maar alleen spelen is zo zielig…”. Kinderen zijn niet zielig als ze alleen zitten te spelen met bijvoorbeeld de poppen of in een keukentje. Waarschijnlijk zijn ze druk bezig met hun eigen fantasie en daardoor ook met de ontwikkeling ervan. Kinderen hebben het net als wij nodig om even zichzelf af te zonderen van de drukke wereld vol met prikkels. Hierdoor kun je kind ontspannen, zijn emoties reguleren en leren begrijpen en als laatste ook hun hersenen even wat rust geven.

In de toekomst zal je kind ook zelfstandig alles moeten kunnen doen. Door zelfstandig te spelen leren kinderen zichzelf dingen aan en ze leren omgaan met verschillende situaties. Doordat ze niet met hun sociale vaardigheden bezig hoeven te zijn krijgen ze rust om zelf te ontdekken wat ze kunnen of moeten doen in bepaalde situaties. Ze leren bepaalde problemen op te lossen zonder hulp of ontdekken nieuwe vaardigheden waarover ze beschikken. Natuurlijk is het belangrijk dat je kind helpt met de dingen die hij of zij nog niet alleen kan. Maar loslaten hoort daar soms ook bij. Op die manier kunnen ze zelf de wereld ontdekken en beter leren begrijpen.

Maar hoelang dan ?

Als eerste wil ik zeggen dat uiteraard elk kind uniek is en daardoor ook zijn of haar manier van leren en ontwikkelen. Kijk goed naar wat jouw kind aankan. Hoelang kan jouw kind met iets spelen zonder dat hij of zij jouw aandacht zoekt. En kijk ook naar of je kind moeite heeft met het zelfstandig spelen ?

Natuurlijk kun je van een peuter niet hetzelfde verwachten als van een kind van 8 jaar. Waar een peuter maar maximaal een kwartier zelfstandig kan spelen kan een kind van 8 dat misschien wel vier keer zo lang. Maar ook daarin verschilt uiteraard ieder kind. In de volgende tips zal ik je vertellen wat je zou kunnen proberen om je kind (langer) zelfstandig te kunnen laten spelen.

Hoelang kan een kind zelfstandig spelen ?
Hoelang kan een kind zelfstandig spelen ?

1 ) Maak een speelplek

Creëer samen een plek waar je kind op een veilige, leuke manier kan spelen en ontdekken. Neem je kind mee in het aankleden en decoreren. Op deze manier is het echt zijn of haar eigen plekje en zal je kind zich fijn voelen tijdens het spelen.

Daarnaast is het ook belangrijk om ervoor te zorgen dat je kind zelfstandig bij het speelgoed kan. Kies voor lichte bakken die goed bereikbaar zijn en plaats de zware spullen op de grond of in kisten waar ze de spullen gemakkelijk uit kunnen pakken. Zo hebben ze jouw hulp niet nodig om aan het spelen te gaan.

Je kunt er voor kiezen om niet al het speelgoed altijd zichtbaar of bereikbaar is. Zet bijvoorbeeld een kastje neer en stop daar een bepaald aantal speelgoed of speelgoedbakken in. Na een tijdje ruil je dat speelgoed om met speelgoed dat je even tijdelijk op een andere plek hebt neergezet. Zo kan je er regelmatig wat “nieuws” bij pakken en is de interesse vaak groter.

2 ) Kies het juiste speelgoed

Zorg ervoor dat het speelgoed geschikt is om zelfstandig mee te spelen. Speelgoed waarbij kinderen constant je hulp nodig hebben zal niet helpen bij het leren zelfstandig spelen. Vermijd speelgoed waarmee maar één ding mogelijk is of speelgoed waarbij geluiden het spel van je kind vastleggen of dicteren. Op die manier zal je kind afwachten in plaats van creatief of fantasierijk aan de slag gaan. Denk hierbij aan blokken, poppen, auto’s en andere soortgelijk speelgoed waar niet perse al geluid of beweging inzit. Zo wordt hun fantasie en creativiteit lekker geprikkeld.

3 ) Kies samen het speelgoed uit

Vaak is dit de eerste drempel. Kinderen willen wel graag iets doen, maar wat moeten ze dan kiezen ? Er is zoveel keuze… Ga samen kijken wat er in huis is. Noem een paar opties en overleg met je kind waar hij of zij zin in heeft. Opleggen van speelgoed werkt vaak minder goed aangezien kinderen fijner met speelgoed kunnen spelen waar alle interesse voor is. Na een tijdje zal je je kind hierbij niet meer hoeven helpen, maar soms is dit zetje net even nodig om zelfstandig te gaan spelen.

Lees nu ook…. 6 x de Grove motoriek van je baby stimuleren

4 ) Help je kind opstarten

Heeft je kind naast het kiezen moeite met ‘beginnen’ ? Dan kun je ervoor kiezen om je kind op gang te helpen. Ga even samen spelen, maar geef wel aan dat je zo meteen nog even de was moet doen of moet gaan koken. Geef duidelijkheid. Eventueel kun je ervoor kiezen om een afspraak te maken over hoe lang je speelt wanneer je kind hieraan behoefte heeft.

Tijdens dit spelen kun je het spel volgen en stimuleren, maar zorg ervoor dat je niet controleert. Geef je kind niet het idee dat jouw ideeën beter of leuker zijn. Volg het spel zo passief mogelijk, maar wees wel betrokken. Zo leert je kind dat hij of zij zelf in staat is om beslissingen te nemen en dat zijn ideeën de moeite waard zijn.

Volg het spel en stimuleer, maar controleer het niet. Geef je kind niet het idee dat jouw ideeën beter, leuker of leerzamer zijn. Je volgt het spel zo passief mogelijk maar toont wel betrokkenheid. Onthoud, er is geen juiste manier van spelen. Als je kind een pan als boot gebruikt, dan is dat op dat moment zijn of haar fantasie. Je hoeft je kind dan niet altijd te corrigeren.

Leren zelfstandig spelen
Leren zelfstandig spelen

5 ) Ritme & regelmaat

Dit zal je vast al vaker bij mij voorbij hebben zien komen, maar naar mijn mening is dit een hele belangrijke tip. Geef je kind vaste momenten waarop je kind zelfstandig moet spelen én momenten waarop jij samen met je kind een activiteit doet. Denk hierbij aan samen een spelletje, samen even lekker wat drinken en kletsen of even lekker samen een rondje buiten. Bedenk iets kleins wat jullie allebei leuk vinden. Zo weet je kind wanneer hij of zij zichzelf even moet vermaken en wanneer er tijd is voor aandacht van jou. Door een vaste dagindeling weten kinderen wat ze kunnen verwachten.

6 ) Bouw de tijdsduur van de momenten op

Je kunt niet gelijk verwachten dat je kind uren achter elkaar zelfstandig kan spelen. Maak hierover afspraken. Denk aan een kookwekker of een timer op je telefoon. Als deze af gaat is het tijd om even aandacht te geven aan elkaar. Pas op dat je het niet te snel op bouwt, maar pak het rustig aan. Bouw langzaam op door elke keer een paar minuten langer af te spreken.

Vergeet niet dat dit niet van de ene op de andere dag gebeurt. Het kan maanden duren voordat het zelfstandig spelen zo lang duurt als je eigenlijk zou willen. En vergeet je kind niet in elke stap duidelijk mee te nemen. Ook kun je ervoor kiezen om in het begin in de buurt te blijven. Zelfstandig spelen hoeft niet te betekenen dat je kind alleen in een ruimte hoeft te zijn. Het kan je kind geruststellen als je gewoon nog in de buurt bent terwijl hij of zij lekker aan het spelen is.

7 ) Geef aandacht

Kinderen vinden aandacht fijn. Vergeet niet dat aandacht geven niet altijd hoeft te betekenen dat je constant mee speelt. Ga tussendoor even kijken of geef een complimentje als je langsloopt. Maar pas wel op dat je het aandachtsmomentje niet te lang maakt, want dan kan het je kind weer uit het spel halen. Dit geldt zeker voor wat oudere kinderen.

Weet ook wanneer je even geen aandacht moet geven. Soms hebben kinderen juist even letterlijk en/of figuurlijk de ruimte nodig. En komen ze je toch even opzoeken ? Ga dan mee in hun spel. Speel een klant in hun winkeltje of laat je bedienen door de ober. Je haalt ze dan niet uit hun spel, maar geeft toch even aandacht.

“Wat doe ik nu eigenlijk en hoe reageert mijn kind daarop?”

Let er op welke aandacht je geeft. Ik bedoel met deze tip dat je bewust moet zijn dat je positieve aandacht moet geven. Uiteraard snap ik dat het af en toe best vermoeiend kan zijn, maar “ga spelen!” zal een kind niet extra motiveren om te gaan spelen. Let op je eigen lichaamstaal en reacties. Evalueer is voor jezelf “Wat doe ik nu eigenlijk en hoe reageert mijn kind daarop?”. Mocht je dan verbeterpunten zien, dan weet je waar je mee aan de slag kan en wat je in het vervolg anders kunt aanpakken.

Creativiteit stimuleren
Creativiteit stimuleren

8 ) Succes met vervelen

Soms mogen kinderen zich ook wel even vervelen. Van vervelen worden ze ten slotte creatief. Je kind hoeft niet constant vermaakt te worden. Laat je kind zich af en toe maar lekker vervelen. Op dat moment gaan ze op ontdekking, leren ze probleemoplossend denken, ontwikkelen ze hun zelfvertrouwen en maken ze gebruik van hun fantasie.

Wat vind je een belangrijke tip voor het zelfstandig leren spelen van kinderen ?

Dit blogbericht is niet gesponsord. Ik schreef dit blogbericht naar eigen mening en ervaring en kreeg niets opgestuurd of betaald.